شرایط حساس و جنگی که در کشور و مخصوصا شهرهای بزرگ ایجاد شده، باعث شد تا نیاز به پناهگاهها در شرایط اضطراری به یک نیاز جمعی در این مناطق تبدیل شود. به همین خاطر نیاز است که با بررسی بیشتر امکانات موجود در شهرهای بزرگ مثل تهران، اصفهان، شیراز و …. شرایط پایدار و ایمنی را برای افراد ساکن ایجاد کنیم. طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو یکی از عناصر کلیدی در تامین ایمنی مسافران و کارکنان در شرایط اضطراری مانند آتشسوزی، حملات شیمیایی، یا حملات تروریستی همین چند روز اخیر است. با توجه به اهمیت این حوزه در روزهای اخیر در این مقاله از مبلیوان سعی میکنیم تا با بررسی بیشتر طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو، با نکات پیرامون این حوزه آشنا شده و بتوانیم حداکثر ایمنی را در شرایط اضطراری برای خود و خانوادهی خود فراهم کنیم.
مدت زمان تقریبی مطالعهی این مقاله 6 دقیقه میباشد.
فهرست موضوعات
فضای مناسبی را انتخاب کنید
ایستگاههای مترو مخصوصا در شهری مانند تهران در مناطق بسیاری گسترده شدهاند. به همین علت در هنگام ایجاد شرایط حساس و پرخطر میتوان در سریعترین زمان ممکن به آنها دسترسی داشت. یکی از ویژگیهای طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو این است که این فضاها باید در نقاطی قرار گیرند که دسترسی سریع و آسان از سکوها، سالنها و مسیرهای اصلی ایستگاه داشته باشند. بهترین محل معمولاً نزدیک راههای خروج اضطراری یا در انتهای سکوی قطار است. اگر شرایط حساسی ایجاد شد، سعی کنید که تا جای ممکن به طبقات پایینی مترو رفته و ترجیحا از پلهها استفاده کنید.
طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو با ظرفیت مناسب
معمولا تمامی ایستگاههای مترو فضی بزرگی را در اختیار دارند. مخصوصا ایستگاههایی که با چند خط تقاطع دارند. از این رو ظرفیت باید بر اساس حداکثر تعداد مسافران در ساعتهای پیک تعیین شود. اگر در هنگام بروز حادثه در چنین ایستگاههایی حضور داشتید، سعی کنید که در سریعترین زمان ممکن به طبقات پایینی رفته و با قطارهای موجود، به سمت ایستگاههای دیگر حرکت کنید. در حالت کلی بهتر است که برای مدت دو الی چهار ساعت را در ایستگاه مترو حضور داشته باشید.
طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو با ظرفیت مناسب
جلوگیری از نفوذ گاز، دود و آلودگی
یکی دیگر از استانداردهای طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو در شرایط اضطراری این است که از المانهای ایمن و مطابق با شرایط اضطراری استفاده کرد. پیشنهاد میشود که برای تجهیز سالنهای لابی ساختمان و یا حتی متروها از سیستمهای هوشمند برای کنترل جریان ورودی و خروجی افراد استفاده کرد.
تهویه و کنترل دما در طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو
در هنگام طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو باید به موضوع تهویه مناسب و اصولی هوا پرداخت. از این رو اگر با کمبود هوای تمیز در ایستگاههای مترو روبرو شوید، دردسرهای بسیاری ایجاد خواهد شد. پس طراحان و معماران باید در هر شرایطی به فکر استفاده از تجهیزات مناسب باشند. در این حوزه پیشنهاد میشود که تا جای ممکن به موارد زیر توجه شود:
- استفاده از سیستم تهویه مطبوع مستقل برای حفظ دمای مناسب و تامین اکسیژن کافی در تمامی سالنهای ایستگاههای مترو.
- در صورت قطع برق، داشتن سیستم تهویه با برق اضطراری برای ورود و خروج و کنترل تجهیزات مورد نیاز ضروری است.
تهویه و کنترل دما در طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو
طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو و دسترسی به لوازم ارتباطی
نصب خطوط تلفن اضطراری، بیسیم و اینترنت برای ارتباط با نیروهای امدادی یکی دیگر از اصول طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو میباشند. از آنجا که پیش بینی وقوع جنگ و حادثه دور از ذهن است، پس باید در هنگام بروز چنین شرایطی تا حد ممکن استاندارد سازی انجام داد. . از این رو برای کنترل بهتر شرایط از مانیتورها یا تابلوهای دیجیتال برای اطلاعرسانی وضعیت استفاده کنید.
امکانات اولیه برای زندگی
اگر در هنگام بروز حادثه به ایستگاه مترو نزدیک بودید، بعد از پناه گرفتن و انتظار برای شرایط عادی، نیاز است تا از برخی امکانات برای عبور از شرایط حساس استفاده کنید. امروزه در طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو در تهران تا حدودی به این موضوع پرداخته شده است. فروشگاههایی که در این ایستگاهها وجود دارند، بهترین گزینه برای تهیه اقلام ضروری خوراکی مثل آب آشامیدنی هستند. اما همواره پیشنهاد میشود که تا جای ممکن برخی از اقلام ضروری مثل آب، دارو و … را به اندازهی کافی نزد خود داشته باشید. بعضی از مهمترین اقلامی که به آنها نیاز خواهید داشت عبارتاند از:
- آب آشامیدنی (بطری یا مخزن) و مواد غذایی خشک برای مدت زمان اضطراری و حضور در ایستگاه مترو.
- جعبه کمکهای اولیه، پتو، صندلی و چراغ قوه در شرایط حساس و اضطراری.
- سرویس بهداشتی موقت یا کیتهای بهداشتی قابل حمل برای افراد سالمند و کودکان.
ساختار مقاوم در برابر انفجار و حریق
یکی از مهمترین مواردی که در هنگام طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو به آن پرداخته میشود، استفاده از مصالح و متریال مقاوم برای ساخت و تجهیز سالنهای مترو و در کل، ساختمان میباشد. معماران باید با انتخاب مواد مقاوم به زلزله و در بدترین حالت، انفجار، سعی کنند تا ایمنی کافی را برای مسافران در شرایط اضطراری فراهم کنند. به عنوان مثال:
- طراحی دیوارهها و سقف پناهگاه به صورتی که در برابر فشار ضربهای مقاوم باشند.
- دسترسی برای افراد با تواناییهای کم و معلولان
- طراحی ورودیهای عریض، رمپ، نردهها و صندلیهای کافی برای افراد کمتوان یا سالمند.
- وجود سیستم صوتی و تصویری برای افراد ناشنوا یا نابینا و اطلاع رسانی لحظهای.
- تابلوهای راهنما و آموزش عمومی
- نصب علائم مشخص و نورانی برای هدایت افراد به پناهگاه.
- آموزش دورهای به کارکنان مترو و اطلاعرسانی عمومی برای نحوه استفاده از پناهگاه در شرایط وقوع جنگ و انفجار.
- برنامهریزی برای تخلیه پس از بحران
- پیشبینی مسیرهای خروج امن پس از اتمام بحران.
- هماهنگی با نیروهای امدادی، پلیس، آتشنشانی و اورژانس برای نجات و تخلیه سریع.
ساختار مقاوم در برابر انفجار و حریق
جنگ میتوانند ویرانیهای زیادی برای افراد در پی داشته باشد. متاسفانه در شرایط حاضر کشور نیاز است که با اطلاع رسانی درست و اصولی، آموزشهای لازم برای مراقبت حداکثری از خود صورت بگیرد. در این مقاله از مبلیوان سعی کردیم تا با بررسی بیشتر طراحی پناهگاه در ایستگاههای مترو، اطلاع رسانی دقیقی از راههای پناه گرفتن در ایستگاههای مترو را ارائه دهیم. امید است که در سریعترین زمان ممکن به شرایط ایمن و پایدار گذشته بازگردیم.
